چرا مغز ما از ترس لذت میبره؟

امروزه، تماشای فیلم‌های ترسناک یا سوار شدن بر ترن‌های هوایی و یا مراجعه به اتاق فرار با ژانر ترسناک به یکی از تفریحات رایج تبدیل شده‌اند. ولی سوال اینجاست که چرا برخی افراد از تجربه ترس لذت می‌برند؟ اگه شما هم میخواین پاسخ این سوال رو پیدا کنین توصیه می‌کنیم تا آخر این مقاله ما رو همراهی کنین.

واکنش مغز به ترس

زمانی که ما در معرض یک موقعیت ترسناک قرار می‌گیریم، مغز ما سریعا واکنش نشون میده. این واکنش شامل ترشح هورمون‌هایی مثل آدرنالین، دوپامین و اندورفین هست. آدرنالین سبب افزایش ضربان قلب و فشار خون میشه و ما رو آماده می‌کنه تا به سرعت واکنش نشون بدیم. این حالت به نام “جنگ یا گریز” شناخته می‌شه و به ما کمک می‌کنه تا در برابر تهدیدات واقعی واکنش داشته باشیم.

ولی در رابطه با تجربیات ترسناک مثل مراجعه به اتاق فرار با ژانر ترسناک، ما در یک محیط امن قرار داریم. این به این معنیه که در حالی که مغز ما به تهدید واکنش نشون میده، ولی باز ما از خطر واقعی در امان هستیم. این تضاد بین احساس ترس و ایمنی محیط می‌تونه منجر به ایجاد تجربه‌ای لذت‌بخش بشه.

لذت مغز از ترس از نظر دکتر مارگی کر

دکتر مارگی کر، جامعه‌شناس و متخصص در زمینه ترس، میگه که بعضی افراد از ترسیدن لذت می‌برن چون این احساس میتونه اعتماد به نفس اونا را افزایش بده. پس از تجربه یک موقعیت ترسناک، فرد ممکنه احساس کنه که بر چالش‌ها غلبه کرده و تونسته از پس اون بربیاد. این حس موفقیت میتونه تأثیر مثبتی بر عزت نفس داشته باشه.

علاوه بر این، بعضی از افراد به خاطر ویژگی‌های شیمیایی مغز خود، نسبت به ترشح دوپامین واکنش بیشتری نشون میدن. دوپامین هورمونی هست که با احساس شادی و لذت مرتبطه و در افرادی که از هیجان و ترس لذت می‌برن، به طور بیشتری ترشح میشه.

فواید ترس

با مراجعه به اتاق فرار یا تماشای فیلم‌های ترسناک بدن ما از یه سری مزایا بهره‌مند میشه که برخی از اونا عبارتند از:

• سبک کردن ذهن

وقتی که فیلم‌های معمولی رو تماشا می‌کنیم، ذهنمون پر از افکار مختلف میشه. ولی وقتی سراغ فیلم‌های ترسناک یا اتاق فرار با ژانر ترسناک میریم، انگار ذهنمون از همه اون افکار حاشیه‌ای خالی میشه. تحقیقات نشون می‌ده که مردم قبل و بعد از مواجهه با ترس، افکارشون رو تخلیه می‌کنن و این دقیقا همون چیزی هست که توی موقعیت‌های ترسناک اتفاق میفته. در این مواقع آشفتگی‌های روزمره از ذهن ما پاک میشن.

• در موقعیت ترسناک افراد به هم نزدیک‌تر میشن

معمولا بیشتر ما علاقمندیم که فیلم‌های ترسناک رو با دیگران تماشا کنیم. می‌تونیم از این فرصت برای نزدیک‌ شدن به اطرافیان هم استفاده کنیم. موقعی که می‌ترسیم، بدنمون اکسی‌توسین ترشح میکنه: هورمونی که ما رو تشویق می‌کنه به دیگران نزدیک‌تر بشیم. غریزه بقا به ما میگه برای افزایش امید به بقا بایستی با بقیه متحد باشیم. به‌زبان خودمونی، چند نفر باشیم، کمتر می‌ترسیم!

• ترشح هورمون کورتیزول

افزایش کورتیزول در خون اگه دائمی باشه، اصلاً خوب نیست. ولی دکتر سیگل می‌گه که وقتی مقدار کمی کورتیزول به خاطر ترس ترشح میشه، ممکنه احساساتی رو تجربه نماییم که در حالت عادی اون حس رو نداریم. ترس حتی می‌تونه باعث افزایش آدرنالین هم بشه و به همین خاطر جوان‌ترها بیشتر جذب فیلم‌های ترسناک و اتاق فرار‌ها می‌شن.

• تجربه احساسات ممنوع

طبق گفته ارسطو، ترس و ترحم جزو احساسات ممنوعه هستن که خیلی وقتا افراد اجازه نمیدن خودشون اونا رو تجربه کنن. بعضی از متخصص‌ها تماشای فیلم‌های ترسناک رو به عنوان درمان توصیه نمی‌کنن، ولی شکسپیر سال‌ها پیش گفته بود که این فیلم‌ها برای تخلیه و پالایش روح مخاطب لازم هستن. خیلیا هم دوست دارن حواسشون رو از مشکلات زندگی دور کنن و به خاطر همین سراغ فیلم‌های ترسناک و اتاق فرار‌ها میرن.

• تسهیل نگرانی

دکتر شیگل میگه که مراجعه به اتاق فرار و یا تماشای فیلم‌های ترسناک تو یه محیط امن میتونه به ما کمک کنه که با ترس‌هامون روبه‌رو بشیم. این حس مقابله با ترس به تدریج سبب بهبود و کاهش نگرانی میشه. پس اگه دنبال راهی برای سبک کردن ذهنتون و کاهش نگرانی‌ها هستین، شاید مراجعه به اتاق فرار یا تماشای فیلم‌های ترسناک گزینه خوبی باشه!

تأثیرات منفی ترس

با این حال، باید دقت کنین که تجربیات ترسناک برای همه خوشایند نیست. برخی افراد ممکنه به دلیل تجربیات منفی گذشته یا آسیب‌های روحی از موقعیت‌های ترسناک دوری کنن. این افراد ممکنه نتونن تفاوت بین ترس برای خوش‌گذرانی و ترس واقعی رو تشخیص بدن و این موضوع میتونه منجر به اضطراب و استرس بشه.

اینم باید بگیم که درسته که آدرنالین ترشح‌ شده موقع تماشای فیلم ترسناک باعث میشه بیشتر از اون لذت ببریم ولی اگه بیش از اندازه ترشح بشه، در خواب فرد اختلال ایجاد میکنه. حتی سرخوشی خاصی که پس از حس‌ کردن ترس به وجود میاد، آرامش بخش نیست بلکه فعال‌ کننده هست؛ به همین خاطر اجازه نمیده خوب بخوابین. خواب بی‌کیفیت بر سلامت روان تأثیر منفی میزاره و احساسات بد رو تشدید میکنه. ۹۰ درصد از افراد مبتلا به افسردگی، کیفیت خوابشون ضعیفه.

افرادی که حساسن، حتی ممکنه تصاویر موقعیت‌های ترسناک رو به رؤیای خودشون وارد کنن و به این ترتیب خوابشون مختل بشه. این تصاویر کابوس ایجاد می‌کنن و باعث ایجاد اختلال در خواب عمیق میشن.

سوالات درمورد چرا مغز ما از ترس لذت میبره؟